Ambasada RP w Waszyngtonie
2640 16th Street, N.W., Washington, D.C. 20009
tel. (202) 234-3800
fax. (202)328-6271
e-mail:polemb.info@earthlink.net
www.polandembassy.org
Język urzędowy: oficjalnie brak, faktycznie angielski
Stolica: Waszyngton
Powierzchnia: 9 631 418 km²
Ludność: 295 734 134
Jednostka monetarna: dolar amerykański (USD, $)
Strefa czasowa: UTC -5 do -11 – zima
UTC-4 do -10 - lato
Pierwotnymi mieszkańcami obecnych Stanów Zjednoczonych byli najprawdopodobniej Indianie – przybyli z Azji przez Cieśninę Beringa w epoce lodowcowej. W okresie przedkolumbijskim żyło na terytorium Stanów Zjednoczonych 8 dużych grup kulturowych. Obszar północnoamerykański kolonizowali pierwotnie Hiszpanie, Francuzi, Holendrzy i Anglicy. Pierwszą trwałą osadą angielską był Jamestown w stanie Wirginia. W 1624 r. Holendrzy założyli osadę Nowy Amsterdam, przemianowaną po zdobyciu jej przez Anglików w 1664 r. na Nowy Jork. Koloniści przybywający z Wysp Brytyjskich osiedlali się początkowo w wąskim pasie między wybrzeżem Atlantyku a pasmem Appalachów. W połowie XVIII w. dążenia niepodległościowe kolonii przybrały na sile. Represje władz brytyjskich doprowadziły do wybuchu wojny o niepodległość (1775–83). W dniu 4 lipca 1776 r. ogłoszono Deklarację Niepodległości 13 Kolonii i proklamowano powstanie Unii pod nazwą Stany Zjednoczone Ameryki. W 1787 r. uchwalono konstytucję, a w 1789 r. wybrano pierwszego prezydenta Jerzego Waszyngtona. Po uzyskaniu niepodległości nasiliła się ekspansja terytorialna ku zachodowi. W roku 1803 Stany Zjednoczone zakupiły od Francji Luizjanę, powiększając w ten sposób prawie dwukrotnie swoje terytorium. W 1819 r. zakupiono od Hiszpanii Florydę, w latach 1821–45 skolonizowano i zaanektowano Teksas. Po wojnie z Meksykiem w 1848 r. uzyskano Kalifornię, Arizonę, Nevadę, Utah, część Nowego Meksyku, Kolorado i część stanu Wyoming. W 1867 r. odkupiono od Rosji Alaskę. Zakończyło to proces rozszerzania terytorialnego państwa na kontynencie północnoamerykańskim. Ekspansji terytorialnej towarzyszyło narastanie konfliktu między stanami północnymi, a południowymi. Doszło do secesji stanów południowych i wybuchu wojny secesyjnej (1861–65) zakończonej zwycięstwem Północy i zniesieniem niewolnictwa. Po wojnie nastąpiła szybka ekspansja osadnictwa na zachód. W polityce zagranicznej Stany Zjednoczone kierowały się doktryną Monroego z 1823 r., która odmawiała krajom europejskim prawa do interwencji w sprawy Nowego Świata oraz popierała dążenia niepodległościowe krajów Ameryki Łacińskiej. Zwycięska wojna z Hiszpanią w 1898 r. pozwoliła zdobyć dominującą pozycję w Ameryce Środkowej i na Pacyfiku. Podczas I wojny światowej Stany Zjednoczone, początkowo neutralne, udzieliły pomocy aliantom, a w 1917 r. przystąpiły do działań wojennych po stronie Ententy. Po wojnie stały się najpotężniejszym krajem kapitalistycznym i wierzycielem wielu państw. W 1929 r. wybuchł największy w historii Stanów Zjednoczonych kryzys gospodarczy. Jego przezwyciężenie nastąpiło w wyniku szeregu reform społecznych i gospodarczych wdrażanych przez prezydenta Franklina D. Roosvelta. Kiedy wybuchła II wojna światowa Stany Zjednoczone dostarczały broń państwom europejskim walczącym z Niemcami. Dopiero atak Japonii na Pearl Harbor na Hawajach w 1941 r. spowodował przystąpienie Stanów Zjednoczonych do wojny. Amerykańska potęga przemysłowa zaważyła na losach wojny w Europie, a zrzucenie bomby atomowej na Hiroszimę i Nagasaki zakończyło wojnę z Japonią. W okresie powojennym Stany Zjednoczone podjęły się roli przywódcy świata nie komunistycznego. Amerykański plan Marshalla przyspieszyły odbudowę zniszczeń wojennych. W miarę wzrostu napięcia między ZSRR a Stanami Zjednoczonymi określanego jako zimna wojna, głównym celem polityki amerykańskiej stało się ograniczenie zasięgu komunizmu. Stany Zjednoczone odegrały istotną rolę w tworzeniu paktów zapewniających bezpieczeństwo i pomoc krajom europejskim i azjatyckim. Po rozpadzie ZSRR w latach 1989–1991, Stany Zjednoczone stały się jedynym supermocarstwem.
Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States of America, United States, w skrócie: USA, US) – państwo położone w Ameryce Północnej. Graniczy z Kanadą od północy i Meksykiem od południa; od wschodu granicę kraju stanowi Ocean Atlantycki, a od zachodu Ocean Spokojny. Trzecie państwo świata pod względem terytorium (po Rosji i Kanadzie) oraz trzecie pod względem liczby ludności (po Chinach i Indiach). Granice lądowe: długość całkowita: 12248 km ,granica z Kanadą: 8893 km (w tym 2477 km z Alaską), z Meksykiem: 3326 km .Linia brzegowa: 19924 km . 50 stanów i 1 okręg (Okręg stołeczny - dystrykt Kolumbii (District of Columbia)) oraz terytoria zależne . Uwaga: Niektóre jurysdykcje nazywają siebie "wspólnotami" (Commonwealth), a nie stanami (State). Klimat: w większości umiarkowany, ale tropikalny na Hawajach i Florydzie, arktyczny na Alasce, półsuchy na Wielkich Wyżynach na północ od Mississippi oraz suchy na południowym zachodzie. Ukształtowanie powierzchni: równiny centralne, góry na zachodzie, wzgórza i niskie góry na wschodzie; krajobraz wulkaniczny na Hawajach. Najniższy punkt: Death Valley (Dolina Śmierci) 86 m p.p.m. Najwyższy punkt: (Alaska) Mount McKinley 6194 m n.p.m.. Zasoby naturalne: węgiel, miedź, ołów, molibden, fosforany, uran, złoto, rtęć, nikiel, potas, srebro, wolfram, cynk, ropa naftowa, gaz ziemny, drewno. Naturalne zagrożenia: tsunami, wulkany, trzęsienia ziemi, huragany wzdłuż wybrzeża Atlantyku i w Zatoce Meksykańskiej, tornada na obszarach centralnych i południowo-wschodnich, lawiny błotne i pożary w Kalifornii, powodzie. Kordyliery zajmują 1/3 terytorium Stanów Zjednoczonych. Ukształtowane ostatecznie w orogenezie alpejskiej dzielą się na pasmo wschodnie – Góry Skaliste i pasmo zachodnie – Góry Kaskadowe, Sierra Nevada i Góry Nadbrzeżne. Pasma górskie rozdzielają płaskowyże i kotliny: Wyżyna Kolorado, Wielka Kotlina i Wyżyna Kolumbii. Na wschód od Gór Skalistych rozciągają się Wielkie Równiny, zwane też Równinami Prerii. Dominuje tutaj krajobraz równinny, głęboko rozcięty dolinami rzecznymi. Na wschód przechodzą w Równiny Centralne mające na północy rzeźbę polodowcową z licznymi jeziorami. Pięć jezior tworzy największy w świecie zbiornik słodkowodny, zwany Wielkimi Jeziorami. Równiny Centralne graniczą na długości 3000 km z łańcuchem Appalachów. Dzielą się na Appalachy Południowe i Północne. Najwyższa kulminacja – Mt. Mitchell –2037 m n.p.m. znajduje się w Paśmie Błękitnym, opadającym stromym progiem ku Nizinie Atlantyckiej. Wzdłuż wybrzeża ciągną się Niziny Nadmorskie. Stany Zjednoczone leżą w 4 strefach klimatycznych: zwrotnikowej, podzwrotnikowej, umiarkowanej ciepłej i umiarkowanej chłodnej. Duży wpływ na charakter klimatu ma południkowy układ łańcuchów górskich, stanowiących barierę dla wilgotnych mas powietrza oceanicznego oraz prądy morskie: ciepły Prąd Zatokowy i zimne – Prąd Labradorski i Kalifornijski. Średnia temperatura lipca wynosi 25–30°C, około 20°C nad Wielkimi Jeziorami i 10°C na Alasce. Najwyższe temperatury występują w śródgórskich kotlinach (powyżej 30°C). Średnia temperatura w styczniu wynosi od (–20)°C na Alasce do 20°C na południu Florydy. Rozkład i wielkość opadów dzieli kraj na dwie strefy: suchą na zachodzie i wilgotną na wschodzie i północnym zachodzie. Wysokie opady występują w północnej części Gór Nadbrzeżnych (ponad 2000 mm rocznie), w wyższych partiach Appalachów i na Nizinie Zatokowej (1500–1600 mm), najwyższe na Hawajach – 4000mm. Najniższe opady otrzymują kotliny śródgórskie Kordylierów 100–200 mm. Charakterystyczną cechą klimatu zwartej części Stanów Zjednoczonych są występujące ekstremalne zjawiska pogodowe, tj. cyklony na Florydzie, trąby powietrzne (tornada) – na równinach od Teksasu do Illinois, wiatry fenowe w Kordylierach, na północy silne i mroźne wiatry – blizard. Większość terytorium Stanów Zjednoczonych należy do zlewiska Oceanu Atlantyckiego, a tylko część Alaski, Hawaje i zachodnie obszary Kordylierów do Oceanu Spokojnego. Główną rzeką jest Missisipi, która wraz z dopływami, z których największy to Missouri, tworzy największy system rzeczny o powierzchni dorzecza 3,2 mln km2. Rzeka jest żeglowna na długości 3000 km. Posiada ważne znaczenie w hydroenergetyce i nawadnianiu. Na granicy z Kanadą leży najbardziej znany wodospad świata – Niagara. W najstarszym parku narodowym świata Yellowstone podziwiać można czynne gejzery, wulkany błotne i bogatą faunę. Szczególną sławą cieszy się Wielki Kanion Kolorado, a także Góry Kaskadowe porośnięte w dużej części przez drzewa sekwojowe, z których najstarsze – General Scherman – osiąga 83 m wysokości i liczy 3500 lat.
Ludność biała 77,1%, ludność czarna 12,9%, Azjaci 4,2%, Indianie i rodowici alaskańczycy 1,5%, Hawajczycy i wyspiarze Pacyfiku 0,3%, inni 4%. protestanci 52%, katolicy 24%, mormoni 2%, żydzi 1%, muzułmanie 1%, bezwyznaniowcy 10%, inni 10%.
Obywatele polscy muszą mieć wizę wydaną przez konsula Stanów Zjednoczonych; nie ma możliwości uzyskania wizy na granicy. Posiadanie wizy nie gwarantuje wjazdu do Stanów Zjednoczonych; ostateczną decyzję podejmuje urzędnik kontroli granicznej (Bureau of Citizenship and Immigration Services) i zdarza się, że obywatele polscy nie są wpuszczani do Stanów Zjednoczonych mimo ważnej wizy. Najczęstszym powodem nieudzielenia prawa wjazdu jest stwierdzenie naruszenia przepisów imigracyjnych podczas poprzednich pobytów lub uznanie, że rzeczywisty cel wjazdu jest sprzeczny z celem podanym podczas ubiegania się o wizę (np. osoba posiadająca wizę turystyczną wjeżdża z zamiarem osiedlenia się w Stanach Zjednoczonych lub podjęcia zatrudnienia). Obowiązek wizowy nie dotyczy posiadaczy prawa stałego pobytu w Stanach Zjednoczonych. Od 5 stycznia 2004 r. działają nowe przepisy imigracyjne, zgodnie z którymi na przejściach granicznych został wprowadzony automatyczny odczyt dokumentów (paszportów i wiz) oraz fotografowanie podróżnych i pobieranie odcisków palców (skanowanie) w celu niezwłocznego przekazania danych i ich sprawdzenia w kartotece służb imigracyjnych. Ważność paszportu powinna o 6 miesięcy przekraczać planowany okres pobytu w Stanach Zjednoczonych. Przy wjeździe nie ma formalnego obowiązku okazania biletu powrotnego, może on jednak być przydatny w razie wątpliwości urzędnika kontroli granicznej. Nie jest również wymagane posiadanie określonej kwoty pieniędzy.
Podróżni przyjeżdżający do Stanów Zjednoczonych są obowiązani wypełnić deklarację celną. Przepisy amerykańskie zezwalają na przewożenie przez granicę do 10 000 USD (lub równowartość tej sumy) bez obowiązku jej zgłoszenia. Jeżeli kwota przewożona przekracza tę sumę, należy zgłosić ją w deklaracji celnej oraz urzędnikowi celnemu. Dotyczy to nie tylko gotówki, ale również innych środków płatniczych. Brak odpowiedniego zgłoszenia grozi poważnymi konsekwencjami. Absolutnie zakazane jest posiadanie najmniejszej choćby ilości narkotyków oraz wwożenie jakiejkolwiek żywności, roślin, nasion itp.
Źródło: pl.wikipedia.org/wiki/Stany_Zjednoczone
www.msz.gov.pl
