Ambasada RP w Ottawie
443 Daly Avenue, Ottawa, Ontario K1N 6H3
tel. (613) 789-0468, 789 3376/7
fax. (613) 789 1218
fax./modem (613) 789-7236
e-mail:ottawa@polishembassy.ca
www.polishembassy.ca
Język urzędowy: angielski, francuski
Stolica: Ottawa
Powierzchnia: 9 976 140 km²
Ludność: 32 805 041
Jednostka monetarna: dolar kanadyjski (CAD)
Strefa czasowa: UTC -3,5 do -8 - zima
UTC-2,5 do -7 - lato
Pierwszymi ludami, które osiedliły się na terenie Kanady byli Indianie i Innuici. Indianie dotarli na teren Kanady najprawdopodobniej ok. 35 tys. lat temu, przez obecną Cieśninę Beringa, zaś Innuici zaczęli zasiedlać północne obszary Kanady 1 tys. do 3 tys. lat temu. Około 1000 r. północne brzegi Nowej Fundlandii próbowali zamieszkać Wikingowie. Przed europejską kolonizacją cały czas rozwijała się cywilizacja plemion kanadyjskich Indian. Ze względu na sprzyjające warunki naturalne, rozkwitała kultura materialna i duchowa. Rozwijała się też sztuka dekoracyjna: m.in. maski i rzeźby w drewnie (wybrzeże Oceanu Spokojnego), totemy, ceramika z rytymi ornamentami (Zatoka Św. Wawrzyńca). W 1497 r. Giovanni Cabotto - genueński żeglarz, będący w angielskiej służbie dokonał odkrycia wschodniego wybrzeża. Natomiast w 1534 r. dotarł do Kanady francuski żeglarz Jacques Carter. Zdobył on i zbadał obszar w rejonie rzeki Św. Wawrzyńca, nazywając go Nową Francją. W 1605 r. Francuzi założyli Port Royal, a w 1608 r. Quebec. W 1633 r. Kanada stała się oficjalnie prowincją Francji. Tereny położone na północ i zachód od Nowej Francji były administrowane przez Anglię, a dokładnie przez Kompanię Zatoki Hudsona. Powstała ona w 1670 r. w celu pozyskiwanie skór oraz futer. Początkowo przedstawiciele europejskich kultur egzystowali obok siebie bez konfliktów. W 1745 r. oddziały brytyjskie zajęły francuski fort w Nowej Szkocji, od tego momentu rozpoczęła się intensywna walka o panowanie. W 1759 r. wojska angielskie zdobyły twierdzę Quebec, a rok później miasto Montreal. W 1763 r. Francja w myśl postanowień pokoju paryskiego musiała zrzec się swoich posiadłości w Kanadzie, która stała się kolonią brytyjską. W 1774 r. Wielka Brytania wydała tzw. Quebec Act, który gwarantował ludności francuskiej m.in. prawo do posługiwania się językiem francuskim. Quebec Act ma swe odzwierciedlenie do dzisiejszego dnia w odrębności kulturowej i językowej Quebecu, w stosunku do pozostałych prowincji. Pod koniec wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych (1755-1783) do Kanady wyemigrowało około 50 tys. Brytyjczyków ze Stanów. Dodatkowo napłynęli koloniści brytyjscy z Europy - głównie z Irlandii. Przyczyniło się to do obaw wśród mniejszości francuskiej przed wynarodowieniem, których efektem był wybuch szybko stłumionego w 1837 r. w Quebec powstania antyangielskiego. W 1867 r. Anglia proklamowała tzw. Akt Brytyjski Ameryki Północnej, w oparciu o który powstało państwo kanadyjskie w obecnym rozumieniu. Utworzył on tzw. Dominium Kanady. Powstanie państwa kanadyjskiego było zabezpieczenie przed włączeniem prowincji do Stanów Zjednoczonych. W 1885 r. wschód i zachód kraju połączyła Kanadyjska Kolej Pacyficzna, której budowa była jednym z istotniejszych etapów w historii tego kraju. Wśród ludności kolonizującej od drugiej połowy XIX w. zachodnie obszary Kanady, oprócz Brytyjczyków, znaczny udział stanowili Skandynawowie, Niemcy, Ukraińcy, Polacy. W czasie I i II wojny światowej wojska kanadyjskie walczyły przeciw Niemcom na terenie Europy. Następował w tym czasie szybki rozwój gospodarczy kraju oraz wzrost jego samodzielności politycznej. W 1931 r. uzyskuje Kanada wraz z innymi dominiami brytyjskimi niepodległość oraz statut członka Brytyjskiej Wspólnoty Narodów Po II wojnie światowej kraj doświadczył wielkiej fali emigracji z państw europejskich, a później, w latach sześćdziesiątych, także z Azji, Ameryki Łacińskiej. W ramach złagodzenia napięć pomiędzy ludnością pochodzenie francuskiego i angielskiego w 1969 r. język francuski uznano za drugi obok angielskiego, język urzędowy Kanady. Akt Brytyjskiej Ameryki Północnej utracił ważność dopiero w 1981 r.. W jego miejsce parlament brytyjski uchwalił Canada Act, w którym całą władzę ustawodawczą przekazano parlamentowi kanadyjskiemu. W tym samym roku uchwalono kanadyjską konstytucję., dodając do niej Kartę Praw i Wolności, od tego momentu całe prawodawstwo stanowione jest wyłącznie w Kanadzie.
Kanada zajmuje północną cześć Ameryki Północnej, wyjąwszy z tego półwysep Alaska, będący terytorium USA. najniższy punkt — poziom morza 0 m .Najwyższy punkt — Mount Logan 5 959 m. Obszar Kanady obejmowany jest przez trzy oceany: na wschodzie Atlantycki, na zachodzie Spokojny, a na północy Arktyczny. Wybrzeża Kanady są dobrze rozwinięte. Na zachodzie wysokie, z licznymi fiordami i wyspami, będącymi częścią zanurzonego w oceanie fragmentu Gór Nadbrzeżnych. Archipelag tak utworzony obejmuje wiele setek wysp (część z nich leży w granicach Alaski), z których największymi są Vancouver i Wyspa Królowej Charlotty. Wschodnie wybrzeża, nieco słabiej urozmaicone i niższe, tworzą półwyspy Labrador i Nowa Szkocja, oddzielone Zatoką Św. Wawrzyńca, a także wyspy Nowa Fundlandia, Cape Breton, Wyspa Księcia Edwarda, Anticosti i kilka pomniejszych. Wybrzeża północne są przeważnie niskie i posiadają wiele zatok i półwyspów. Do najznaczniejszych zatok należą Zatoka Hudsona, Ungava, Coronation i Mackenzie. Największe półwyspy to Ungawa, Melville i Boothia. Kanadyjska Arktyka obejmuje szereg wysp skupionych w Archipelagu Arktycznym. Największymi wyspami tego archipelagu są Ziemia Baffina, Ellesmere. Wiktorii, Banksa i Wyspy Królowej Elżbiety. Kanada zgłasza roszczenia do wycinka Arktyki opierającego się swym północnym wierzchołkiem o biegun północny. Nie są one jednak w pełni honorowane przez społeczność międzynarodową. Większą część kontynentalnej Kanady tworzy tzw. Tarcza Kanadyjska. Obejmuje ona także większą część Archipelagu Arktycznego. Tarcza Kanadyjska jest prekambryjskim tworem geologicznym, tworzącym rozległy płaskowyż o wysokości od 300 do 1100 metrów n.p.m. We wnętrzu Tarczy Kanadyjskiej istnieje nieckowe zagłębienie tworzące Zatokę Hudsona i nizinę ją okalającą (Nizina Hudsońska). Wschodnią krawędź tarczy tworzą Góry Torngat na Labradorze oraz kilka pomniejszych pasm górskich na Ziemi Baffina i Wyspie Ellesmere. Na południe od Tarczy Kanadyjskiej leży Kraina Wielkich Jezior Amerykańskich, Nizina Laurentańska (Nizina Rzeki św. Wawrzyńca) oraz Appalachy Kanadyjskie. Od zachodu Tarczę Kanadyjską otacza pas Równin Wewnętrznych. Ich północną częścią jest Nizina Rzeki Mackenzie. Na wschód od równin leży pasmo Koldyriery Kanadyjskie, które tworzą dwa główne pasma - Góry Skaliste i Góry Nadbrzeżne oraz szereg pomniejszych. Obszar pomiędzy tymi pasmami wypełniają wewnętrzne wyżyny. Oddzielnym masywem jest pasmo górskie oddzielające Alaskę od Jukonu – Góry Św. Eliasza. Obszar Kanady, z wyjątkiem części Wielkich Równin oraz najwyżej położonych pasm górskich, jest bardzo bogaty w wody śródlądowe. Zlewisko Oceanu Arktycznego :większość powierzchni Kanady leży w zlewisku wodnym Oceanu Arktycznego. Obejmuje on wszystkie rzeki uchodzące do samego oceanu, jak i jego licznych zatok. Do największych z nich należą: Mackenzie, Nelson i Saskatchewan oraz pomniejsze. Do największych słodkowodnych zbiorników tego obszaru należą Wielkie Jezioro Niedźwiedzie, Wielkie Jezioro Niewolnicze, Jezioro Athabaska, Jezioro Reniferowe, Jezioro Winnipeg i wiele pomniejszych. Zlewisko Oceanu Atlantyckiego :obejmuje południowo-wschodnią część kraju oraz wschodnią część Labradoru. Do największych rzek należą: Rzeka Świętego Wawrzyńca i Ottawa oraz pomniejsze. Do największych słodkowodnych zbiorników wodnych należą Wielkie Jeziora Ameryki Północnej, Jezioro Simcoe, Jezioro Nipigon, Jezior Świętego Jana i wiele pomniejszych. Zlewisko Oceanu Spokojnego :obejmuje wąski pas na zachód od Gór Skalistych. Najznaczniejszymi są rzeki Fraser i Jukon. Klimat w Kanadzie jest zróżnicowany i zależy od szerokości geograficznej. Północ Kanady to klimat podpolarny i polarny, we wnętrzu kraju występuje kontynentalny chłodny natomiast na południu jest umiarkowany ciepły.
Ludność pochodzenia brytyjskiego 28%, francuskiego 23%, z innych krajów Europy 15%, Indianie 2%, inni, głównie Azjaci, Murzyni, Arabowie 6%, pochodzenia mieszanego 26%, katolicy 42%, protestanci 40%, inni 18%.
Od obywateli polskich wymagana jest wiza na przejazd i pobyt. Wizę uprawniającą do 6-miesięcznego pobytu można otrzymać wyłącznie w kanadyjskich ambasadach lub konsulatach. Nie jest możliwe otrzymanie wizy na granicy. Fakt posiadania wizy nie gwarantuje wjazdu. Decyzję o wpuszczeniu do Kanady podejmuje każdorazowo urzędnik imigracyjny na podstawie przedstawionych mu dokumentów i udzielonych wyjaśnień. Nie ma wymogu okazania biletu powrotnego, nie jest też określona ilość pieniędzy na dzień pobytu. Należy jednak wiedzieć, że brak biletu oraz niewystarczająca ilość wwożonych pieniędzy mogą być podstawą odmowy wjazdu. W przypadku odmowy wjazdu cudzoziemcowi przysługuje prawo odwołania. Odwołanie rozpatrywane jest w trybie administracyjnym i trwa ok. tygodnia. W czasie rozpatrywania odwołania cudzoziemiec jest umieszczany w tzw. areszcie deportacyjnym.
Nie ma ograniczeń we wwozie i wymianie waluty. W przypadku wwozu lub wywozu znacznej ilości gotówki należy mieć dokumenty potwierdzające źródło jej pochodzenia (dokument bankowy). Odwiedzający Kanadę mogą przywieźć bez opłat celnych: rzeczy osobiste (pod warunkiem że nie będą one pozostawione w Kanadzie), 1,14 l wina lub alkoholu albo 24 x 355 ml piwa (jeżeli podróżujący ukończył 19 lat), 200 szt. papierosów lub 50 szt. cygar lub 200 g tytoniu (jeżeli podróżujący ukończył 19 lat), prezenty dla mieszkańców Kanady, których jednostkowa wartość nie przekracza 60 CAD (z wyjątkiem alkoholu, papierosów i próbek reklamowych).Wwożone zwierzęta domowe i rośliny podlegają ścisłej kontroli celnej (opłata za odprawę celną zwierząt wynosi ś0 CAD).
Wwożenie żywności podlega dużym ograniczeniom (dotyczy to np. wędlin) lub jest wręcz zakazane (np. świeże owoce). Produkty te należy zgłosić do kontroli celnej. Za zatajenie przewozu produktów żywnościowych grozi kara grzywny lub skierowanie sprawy do sądu kryminalnego. Przed wjazdem do Kanady wypełnia się deklarację celną, w której należy zgłosić walutę powyżej 10 tys. CAD, wartość prezentów oraz ilość przewożonego alkoholu i tytoniu (bagaże mogą być prześwietlane i kontrolowane przez władze celne na lotnisku).Zachowanie rachunków za dokonane w Kanadzie zakupy (z wyjątkiem posiłków i drobnych sprawunków do 40 CAD) i za hotele, do których dopłacało się podatek od towarów i usług (Goods i Services Tax) upoważnia do ubiegania się o zwrot podatku przez urząd podatkowy (Revenue Canada). W tym celu przy wyjeździe z Kanady należy wypełnić odpowiedni formularz i załączyć doń rachunki. Stosowne informatory i formularze są dostępne na lotniskach i w agendach urzędów federalnych (w Kanadzie do prawie wszystkich cen towarów i usług w poszczególnych prowincjach dodatkowo doliczany jest podatek federalny GST w wysokości 7% oraz podatek prowincjonalny PST, którego wysokość jest różna dla poszczególnych prowincji. Podatki nie są natomiast doliczane przy zakupie podstawowych produktów żywnościowych).
Źródło: pl.wikipedia.org/wiki/Kanada
www.msz.gov.pl
